ديگر نيز معيار را صدق عرفى عنوان آبستنى قرار داده‌اند . « 1 » آبستن بودن زن با گواهى چهار قابله ثابت مىشود ، « 2 » كمترين مدّت آن ، شش ماه « 3 » و بيشترين مدّت آن نه ماه است ؛ برخى ده ماه و يك سال نيز گفته‌اند . « 4 » حيض و نفاس : به قول مشهور ، آبستنى با حيض ( - - ) حيض ) قابل جمع است ، « 5 » بنابراين اگر زن آبستن خونى ببيند كه داراى صفات حيض باشد و يا در ايّام عادت باشد ، محكوم به حيض است . « 6 » خونى كه زن پيش از زايمان مىبيند ، نفاس ( - - ) نفاس ) نيست . « 7 » وضو و غسل : وضو گرفتن براى آميزش با همسر آبستن ، مستحب است . « 8 » هنگام غسل دادن زن مردهء آبستن - كه جنين او نيز مرده است - نبايد بر شكمش دست كشيد . « 9 » دفن : زن غير مسلمان و نيز مرتدّ ( - - ) ارتداد ) اگر از مرد مسلمان ، آبستن شود ، در صورت مرگ او و جنينش ، در قبرستان مسلمانان دفن مىگردد ، « 10 » ولى از طرف چپ ، پشت به قبله بر زمين گذاشته مىشود ، به گونه‌اى كه روى جنين به سمت قبله قرار گيرد . « 11 » صوم : روزهء ماه رمضان بر زن آبستن در صورت زيان داشتن براى او يا جنينش ، واجب نيست ، ولى بايد قضاى آن را بگيرد . و چنانچه روزه براى جنين او ، زيان داشته باشد بايد براى هر روز يك مدّ ( حدود هفتصد و پنجاه گرم ) طعام نيز ، به فقير صدقه بدهد . وجوب صدقه در صورت زيان داشتن روزه براى خود زن ، اختلافى است . « 12 » در موارد وجوب پياپى گرفتن روزه ، اگر زن آبستن به جهت ترس بر خود ، افطار نمايد ، پياپى بودن روزه او بر هم نمىخورد . « 13 » تجارت : جنين كنيز يا حيوان آبستنى كه فروخته شده در صورتى كه عرف ، آن را به تبع مادر ، داخل در معامله نبيند ، بنابر قول مشهور از آن فروشنده است ، مگر آن كه در معامله قيد تبعيّت شود . « 14 » كنيزى كه از مولاى خود آبستن شده است ، امّ ولد محسوب مىگردد و فروش آن جايز نيست « 15 » ( - - ) استيلاد ) . نفقه : در وجوب پرداخت نفقهء ( - - ) نفقه ) زن آبستن شوهر مرده از مال

--> ( 1 ) جواهر الكلام 32 / 254 - 256 . ( 2 ) 42 / 322 . ( 3 ) المبسوط 4 / 28 . ( 4 ) جواهر الكلام 32 / 257 - 259 . ( 5 ) 3 / 262 . ( 6 ) 265 . ( 7 ) 368 . ( 8 ) 1 / 19 . ( 9 ) 4 / 154 . ( 10 ) 4 / 298 . ( 11 ) العروة الوثقى 1 / 437 . ( 12 ) 2 / 222 . ( 13 ) جواهر الكلام 33 / 256 . ( 14 ) 24 / 154 - 155 . ( 15 ) 34 / 372 - 373 .